Direct naar inhoud

Museum Rotterdam verwerft portret van de Rotterdamse bankier Willem Westerman door Jan Toorop

  • Aanwinsten
  • Algemeen
  • Pers

Nieuwe aanwinst verbindt kunst, financiële geschiedenis en Rotterdams erfgoed

Museum Rotterdam heeft een bijzondere schenking ontvangen: een imposant portret van de Rotterdamse bankier Willem Westerman, in 1921 geschilderd door Jan Toorop. Het werk is van grote betekenis voor de collectie en het verhaal van Rotterdam, en heeft daarnaast ook nationale betekenis.

Prominent in het Rotterdamse bankwezen

Willem Westerman (1864-1935) was president-directeur van de Rotterdamsche Bankvereeniging (Robaver), destijds gevestigd aan de Boompjes en een belangrijke voorloper van ABN AMRO. Onder zijn leiding groeide de bank snel, maar zijn risicovolle kredietbeleid droeg bij aan de bankencrisis van 1924, waarna de nationale overheid moest ingrijpen. De publieke verontwaardiging was groot, mede omdat de bank in de jaren daarvoor hoge winsten had uitgekeerd. Daarmee staat Westerman symbool voor een periode van economische durf én kwetsbaarheid.

 

De Robaver aan de Boompjes, Stadsarchief Rotterdam

Toorop en het echtpaar Kröller-Müller

Westermans keuze voor Jan Toorop als kunstenaar voor zijn portret, past binnen de zakelijke en culturele netwerken waarin hij bewoog. Via de Robaver verstrekte hij aanzienlijke kredieten aan Wm. H. Müller & Co., de onderneming van Anton Kröller. In dezelfde periode bouwde diens echtgenote Hélène Kröller-Müller een toonaangevende kunstcollectie op, waarin ook Toorop sterk was vertegenwoordigd. Tegen deze achtergrond is het voorstelbaar dat Westerman zich liet portretteren door een kunstenaar uit dezelfde culturele kring.

Jan Toorop (1858–1928) geldt als een van de invloedrijkste Nederlandse kunstenaars van zijn tijd. Geboren in het toenmalige Nederlands-Indië en opgeleid in Nederland, ontwikkelde hij een veelzijdig oeuvre dat symbolisme, pointillisme en realisme omvat. In het portret van Westerman, dat tot zijn latere werk behoort, krijgt zijn expressieve benadering een scherpe psychologische intensiteit. Daarmee toont hij niet alleen de bankier, maar ook het moment: Westerman op het hoogtepunt van zijn macht, drie jaar vóór zijn gedwongen aftreden in 1924.

Aan de hand van dit portret kunnen we vertellen over de rol van een Rotterdamse bankier in de nationale bankencrisis van 1924,” zegt Liesbeth van der Zeeuw, conservator bij Museum Rotterdam. “Het is niet alleen een krachtig portret van een invloedrijke bankier, maar ook een sleutelobject om te praten over verantwoordelijkheid en macht, en de impact daarvan op de samenleving.

Museum voor Kunstnijverheid, Haarlem 1921, met het portret op de schouw foto Spaarnestad

Zeldzaam ensemble met actuele betekenis

Bijzonder is dat het portret, een werk op papier, bewaard is gebleven in zijn originele laat-Jugendstil lijst, waardoor beide samen een zeldzaam ensemble vormen.

Sinds de bankencrisis van 1924 heeft Nederland nog verschillende financiële crises doorgemaakt. Deze schenking biedt Museum Rotterdam de kans een historisch én actueel verhaal te vertellen: over de stad, over de kwetsbaarheid van het financiële systeem en over de gevolgen voor de mensen die door zulke crises worden geraakt.

Het portret van Willem Westerman zal een belangrijke plaats innemen binnen de collectie en toekomstige presentaties van het museum. Samen met de gemeente Rotterdam is hiervoor inmiddels een vaste locatie gevonden aan Het Steiger. Museum Rotterdam werkt daar aan de ontwikkeling van een nieuw stadsmuseum, waar Rotterdams erfgoed wordt bewaard, gedeeld en tot leven gebracht.

Portret WIllem Westerman met orginele lijst, Jan Toorop 1921, Collectie Museum Rotterdam