Gouden herenschoenen van Corbeau, 2008

Jarenlang was de schoenenwinkel van Corbeau gevestigd aan de West-Kruiskade. Voor de oorlog was dat een straat met luxe winkels, waaronder een fijne banketbakkerij, een toonaangevende woonwinkel en een deftige bontzaak. De exclusieve dames- en herenschoenen van Corbeau pasten de chique clientèle. Maar toen de buurt in de jaren 1960 en ‘70 kleurrijker werd, raakten de traditioneel zwarte en bruinleren schoenen uit de mode. De nieuwe klanten vroegen om hippe modellen in felle kleuren. Corbeau liet opvallende schoenen maken die nergens anders te koop waren. “Onalledaags, luxe en een tikkeltje brutaal” zeggen ze zelf. En die stijl sloeg aan. Goed geklede buurtbewoners, artiesten en sterren uit de showbusiness zijn al tientallen jaren dol op deze extraverte kwaliteitsschoenen. 

Vergulde windwijzer van de Ooster Oudehoofdpoort 1598

In de roerige middeleeuwen beschermen stadsmuren Rotterdam. Als de verdedigingswerken verdwijnen, blijven de poorten trotse symbolen van de stad. De Ooster Oudehoofdpoort markeert vanaf 1598 meer dan 250 jaar de toegang tot de Oudehaven. Bovenop schittert deze vergulde windwijzer. Het gat is waarschijnlijk achtergebleven na de feestelijke afvaart van 600 Rotterdamse schutters die in 1830 de opstandige Belgen eens een lesje zouden leren. Nog geen twintig jaar later doet een andersoortige revolutie de stadspoort wankelen. Op het havenhoofd moest een eindstation voor de nieuwe spoorwegen komen. Uiteindelijk komt het treinstation verderop, maar in 1858 wordt de schilderachtige stadspoort alsnog gesloopt. In Rotterdam ontkom je niet makkelijk aan de vooruitgang.

Van Nelle’s vergulde theelepeltjes “Perlé Gold”

Bij Douwe Egberts, Niemeijer, Van Rossem en vele andere koffiebranders kunnen klanten vanaf ongeveer 1930 sparen voor verschillende cadeaus, maar Van Nelle weigert daaraan mee te doen. Koffie met cadeaus kan geen zuivere koffie zijn, zegt het bedrijf in antwoord op dergelijke reclame. Cadeautjes blijken echter belangrijke klantenbinders en in tien jaar tijd halveert het aandeel Van Nelle in de verkoop van koffie en thee. Pas in 1954 gaat het bedrijf overstag. Dan publiceert Van Nelle zijn eerste geschenkenlijst, die overigens als twee druppels water lijkt op die van de concurrenten. Consumenten kunnen zegels inleveren voor koffiemolens, theeserviezen, kopjes en mokken, dienbladen en lepeltjes… eindeloos veel lepeltjes. Het neusje van de zalm is in 1990 deze set van zes vergulde theelepeltjes met parelrand, Van Nelle’s Perlé Gold.

125 jaar Molyn & Co

Als de lak-, vernis- en verffabriek Molyn & Co in 1953 haar 125-jarig bestaan viert, wordt dat heuglijke feit herdacht met een wandbord met weelderige, gouden decoratie naar ontwerp van Jaap Gidding. In hetzelfde jaar verwerft de firma het predicaat ‘Koninklijk’. Dat gebeurt op voordracht van de marine, die daarmee de scheepsverven van Molyn in het zonnetje zet. De verven dienen speciale toepassingen en kunnen bijvoorbeeld antislip zijn, roestwerend, UV-absorberend of tegen de aangroei van algen. Eerder waren het vooral de glanslakken die het bedrijf beroemd maakten. Hoewel onbekend is of de goudluster op dit bord afkomstig is uit de fabriek zelf, is het glimmend gouden effect de verffabriek zeker waardig.

Spiegel in een vergulde lijst met toiletgerei

Deze spiegel heeft zo’n rijk versierde lijst dat je de neiging hebt die eerst uitgebreid te bewonderen en daarna pas je eigen spiegelbeeld.😉 De lijst is gemaakt van verguld lindehout waarin allemaal voorwerpen zijn uitgesneden die te maken hebben met de persoonlijke verzorging: kammen, borstels, reukflesjes, poeder- en juwelenkistjes en schaartjes. En dit alles is doorweven met parelkettingen, rozetten en bladertakjes. 

Tot ca. 1650 zijn lijsten van schilderijen en spiegels overwegend van zwart ebbenhout gemaakt, met hoogstens enkele profielranden als versiering. Maar na die tijd stappen lijstenmakers van dat strenge uiterlijk af. Ze laten zich inspireren door de uitbundige stijl van edelsmeden en schilders die in de mode raakt.

Schaar opening Lijnbaan, 1953

Deze rijk versierde schaar herstelt in 1953 het verwoeste winkelhart van Rotterdam. Duizenden Rotterdammers verdringen zich als zijn knip door een lint de nieuwe Lijnbaan opent. 

Een toeristische folder somt kort maar krachtig op wat de Lijnbaan bijzonder maakt: ‘Unieke winkelpromenade, 66 verschillende zaken. Frontlengte 850 meter. Uitsluitend domein van de voetgangers.’ 

De Lijnbaan wordt het kloppend hart van het nieuwe Rotterdam en ontketent een winkelrevolutie. Overal in Europa wordt de gedurfde autovrije aanpak overgenomen. 

Inmiddels is de ooit baanbrekende Lijnbaan een eerbiedwaardig rijksmonument. Na een renovatie in 2018 volgt een feestelijke heropening. Voor deze gelegenheid herhaalt de schaar zijn historisch knip.

Verguld zilveren beker van het wijnkopersgilde

In 1717 bestelt het Rotterdamse wijnkopersgilde bij een Haagse edelsmid deze beker die bij speciale gelegenheden rondging. Op de beker staan het stadswapen van Rotterdam en de familiewapens en namen gegraveerd van de belangrijkste functionarissen van het gilde. Boven op het deksel troont Bacchus – god van de wijn – op een wijnvat. Een paar jaar later besluit het gilde twee bijpassende bekers te laten maken. Dit keer kloppen ze aan bij Rotterdamse edelsmeden die net zo’n voortreffelijk werk afleveren als hun Haagse collega’s.

In de middeleeuwen zijn gilden opgericht om de belangen van een beroepsgroep te beschermen. Ook de wijnkopers verzamelen zich in een gilde en behoren tot de machtigste én rijkste bewoners van de stad. Vanaf het begin van de 17de eeuw is  de wijnhandel de belangrijkste bedrijfstak van Rotterdam waarin veel geld wordt verdiend.

Verguld zilveren drinkschaaltje, 1630

Zilverkenners vermoeden door vorm en decoratie misschien dat dit een ‘Hansje in de kelder’ is. Dat is een drinkschaaltje met in het midden een halve bol waaronder een kinderfiguurtje verborgen zit. Als er drank in het schaaltje wordt geschonken, komt Hansje tevoorschijn. Het liet weten dat er een kindje op komst was. Een beetje zoals tegenwoordig gender reveal parties met een klein spektakel verklappen of het een jongen of meisje wordt. Bij het afgebeelde drinkschaaltje is net niet te zien dat de bol én Hansje ontbreken. Die speciale functie heeft dit drinkschaaltje dus niet gehad.

Museum Rotterdam bewaart een grote collectie zilver en goud van Rotterdamse edelsmeden. Een belangrijk deel bestaat uit voorwerpen die ooit op de gedekte tafel van rijke Rotterdammers pronkten zoals mosterdpotten, bestek, olie- en azijnstellen en broodmanden. Een kleiner deel bestaat uit zilver dat door gilden, kerken of bestuurlijke instellingen tijdens een ceremonie werd gebruikt. 

Levertraan

Het goudgeel vocht in deze fles roept onder oudere generaties vooral walging op. Zodra de ‘R’ in de maand zat, haalden hun moeders de levertraan tevoorschijn. Een wekelijkse lepel van het onsmakelijke goedje beloofde gezondheid en kracht. 

Niet ten onrechte want levertraan bevat bijvoorbeeld vitamine D; essentieel voor sterke botten en een goede afweer. Normaal maken we dit zelf aan onder invloed van zonlicht, maar dat valt in de donkere, koude wintermaanden niet mee.

Tegenwoordig worden vitamines toegevoegd aan sommige voedingsmiddelen. Voor de zekerheid kunnen we ons ook wenden tot schappen vol supplementen bij de drogist. Lekker is dat niet, maar gelukkig ook niet walgelijk.