Direct naar inhoud

Made in Rotterdam 2026 – blog 8

Zuivelfabriek aan de Persoonsdam, 1935. Foto F.H. van Dijk, Stadsarchief Rotterdam

Gealarmeerd door de hoge zuigelingensterfte in Rotterdam liet de Openbare Gezondheidscommissie in 1855 onderzoek doen naar de kwaliteit van melk. Daaruit bleek dat koemelk vrijwel overal werd aangelengd, vaak met onzuiver water. Soms voegden verkopers zelfs krijt of kalk toe om de melk weer wit te laten lijken.

Toen in 1878 de eerste Rotterdamse zuivelfabriek werd opgericht, kreeg die niet voor niets de naam De Onvervalschte Melkinrichting. Ruim een jaar later verhuisde het bedrijf van de Rechter Rottekade naar het Noordplein en ging verder als de Rotterdamsche Melkinrichting (RMI).

Tegeltableau van de RMI met panden aan de Persoonsdam en het Noordplein, 1929. Collectie Museum Rotterdam

Rond 1900 verscheen gepasteuriseerde melk op de markt. Deze melk was door verhitting beter beschermd tegen ziektekiemen, maar veel huisvrouwen kozen nog voor de goedkopere rauwe melk, die de melkboer rechtstreeks uit zijn melkbus tapte. Geleidelijk won gepasteuriseerde melk terrein, al bleef losse melk nog lang verkrijgbaar.

RMI-bezorger met zijn loophond op de Wytemaweg, 1948. Foto Lex de Herder, Stadsarchief Rotterdam

De melkboer verkocht zijn producten huis aan huis. Iedere ochtend vertrok hij met een zwaarbeladen wagen vol melk, vla, yoghurt, pap, boter en room. Aanvankelijk werd die kar getrokken door een hond, later door de melkboer zelf – wat de wagen de bijnaam ‘loophond’ opleverde. Bij de RMI verschenen later zelfs ‘ijzeren honden’: gemotoriseerde wagens met een metalen frame en een benzinemotortje. Hun naam was een knipoog naar hun viervoetige voorgangers.

Uniformpet met geborduurd embleem, 1940-1950. Collectie Museum Rotterdam
Melkbezorger J. van Kwaawegen bij zijn wagen op de Schiekade, 1956. Foto C.M. Tholens, Stadsarchief Rotterdam

Lees hier de overige made in Rotterdam verhalen

  • Levensmiddelen van HAKA

    • Verhaal

    In 1914 wordt De Handelskamer (HAKA) opgericht, een coöperatie die levensmiddelen van goede kwaliteit betaalbaar wil maken.

  • Heerlijk helder…

    • Verhaal

    Wanneer Gerard Heineken in 1864 brouwerij De Hooiberg koopt, weet hij niets van het vak. Het verhaal gaat dat hij de kunst afkijkt van concurrenten, waaronder de Rotterdamse bierbrouwerij d’Oranjeboom.

  • Verhuis- en transportbedrijf H. Vos

    • Verhaal

    In 1900 begint Huib Vos aan de Opzoomerstraat zijn Verhuis- en transportbedrijf H. Vos. De slepers- en verhuiswagens worden dan nog getrokken door robuuste trekpaarden, die haver en hooi nodig hebben.

Museum Rotterdam ’40-’45 NU verhuist!

Bezoek ons nog één keer op de huidige locatie, tot en met 15 november 2026.