Direct naar inhoud

Een spoor van vernieuwing

Smits, R.P. (Roeland) / Spaarnestad Photo 1938, Fietsers staan te wachten voor een verkeerslicht, dat door een politieagent wordt bediend, voor café-restaurant Loos op het Rotterdamse Hofplein

Toegegeven, Rotterdam was niet meteen enthousiast toen de spoorwegen Nederland binnenrolden. De havenstad zag de ijzeren weg vooral als concurrent. Pas later drong door dat het havenbedrijf kon profiteren van het spoor. De noodrem ging eraf en alle seinen sprongen op groen.

Waar andere steden hun treinen om de binnenstad heen leidden, omarmde Rotterdam bijna letterlijk het spoor. De Rotte waar de stad zijn naam aan dankt, werd zelfs gedempt voor een luchtspoor. Schuitjes maakten plaats voor briesende locomotieven die dwars door de historische binnenstad denderden.

Collectie Museum Rotterdam, Stadsgezicht Rotterdam: de Grote of St. Laurenskerk met op voorgrond spoorviaduct waarover stoomlocomotief rijdt, Marius Richters 1910 – 1920

Niet veel later deed Rotterdam het nog eens dunnetjes én moderner over. Bij het drukke Hofplein verrees een station met allure. Het beginpunt van een nieuwe lijn richting Scheveningen. Een fris staaltje architectuur in Art Nouveau stijl, maar óók de eerste elektrische spoorlijn van Nederland.

Stadsarchief Rotterdam, Het bijna voltooide spoorwegviaduct over de Gedempte Binnenrotte 1874

Geen stoom, roet en getsjoeketsjoek meer, maar strakke treinstellen die langs de daken van Noord zoefden. Zelfs het viaduct was vernieuwend: een vroege toepassing van gewapend beton maakte lange, sierlijke overspanningen mogelijk. Het verborgen staal kwam terug in de decoratie van de betonnen bogen. Want je wil toch pronken met je spoor van vernieuwing.

Stadsarchief Rotterdam, Affiche Electrische Spoorweg Rotterdam-Scheveningen-Den Haag 1909

Lees hier meer Rotterdam, Rotterdammer, Rotterdamst verhalen

  • Beter in beton

    • Verhaal

    Of je er nu warm van wordt of niet, beton en Rotterdam zijn twee handen op één buik

  • Ziekelijk mooi

    • Verhaal

    In Rotterdam moet zelfs een ziekenhuis het modernste, hoogste en spectaculairste zijn. Het is al erg genoeg als je wordt opgenomen, dan kun je er maar beter wat bijzonders van maken, toch?

  • Bright Lights, Big City

    • Verhaal

    Rotterdam ligt niet alleen vierkant, hoog en hoekig gekanteld in het tegenlicht, zoals Deelder dichtte. De nachtburgemeester wist als geen ander dat de stad ook na zonsondergang straalt.