Direct naar inhoud

Adriaen van der Werff

De Faam, Adriaen van der Werff, 1692, Collectie Museum Rotterdam

In de laatste blog van de stoomcursus Rotterdamse Oude Meesters schrijft conservator Liesbeth van der Zeeuw over Adriaen van der Werff en zijn invloed.

Adriaen van der Werff (1659-1722) begon zijn loopbaan met het schilderen van alledaagse taferelen en portretten. Later richtte hij zich op de ‘hogere’ kunst van het classicisme, met onderwerpen uit de Bijbel en mythologie. Hij schilderde deze voorstellingen heel precies en glad, zonder zichtbare penseelstreken. Zo groeide hij uit tot een van de beroemdste schilders van zijn tijd.

Shepherd and Shepherdess
oil on canvas 294 x 155 cm
circa 1696, Gemäldegalerie Alte Meister, Kassel.

Van der Werff schilderde ook behangsels: monumentale doeken die dienden als wand- en plafonddecoratie. Voor de Rotterdamse kunstverzamelaar Nicolaes Flinck vervaardigde hij een plafondstuk met de voorstelling De Faam voor diens huis aan de Hoogstraat. In zijn eigen woning aan de Delftsevaart bracht hij een reeks behangsels aan die samen een doorlopend tuinlandschap vormen. Voor het Oudemannenhuis in Rotterdam schilderde hij een schoorsteenstuk met een allegorie op de Liefdadigheid.

Liefdadigheid, Adriaen van der Werff, 1702, Collectie Museum Rotterdam

Hoewel Van der Werff weinig behangsels schilderde, is zijn invloed zichtbaar in het werk van Elias van Nijmegen (1667-1755). Rond 1730 kreeg Van Nijmegen een omvangrijke opdracht van Josua van Belle II, die aan de Leuvehaven een huis liet bouwen met het vermogen dat zijn vader mede in de trans-Atlantische slavenhandel had vergaard. Voor de ontvangstzaal schilderde Van Nijmegen een reeks van negen monumentale behangsels met Bijbelse voorstellingen, uitgevoerd in de classicistische stijl die sterk doet denken aan Van der Werff. Het volledige ensemble, inclusief de houten betimmering, is in de collectie van Museum Rotterdam.

Ester (herkomst Josua van Belle II), Elias van Nijmegen, 1731, Collectie Museum Rotterdam

Dionys van Nijmegen (1705-1798) trad in de voetsporen van zijn vader en werd een succesvol decoratieschilder. Waarschijnlijk werkte hij al op jonge leeftijd in het atelier van zijn vader mee aan de opdracht voor Van Belle. Ook zijn zus Barbara (1713-1777) was schilder, al is van haar geen werk bewaard gebleven.

Mozes bij de farao, Dionys van Nijmegen, ca. 1750, Collectie Museum Rotterdam

Lees hier de overige Stoomcursus verhalen

  • Brantjes en maneschijntjes

    • Verhaal

    Door de eeuwen heen heeft vuur kunstenaars gefascineerd. Een brand bood immers de kans om spectaculaire licht- en kleureffecten te verbeelden.

  • Het stilleven

    • Verhaal

    Stillevens werden in de 17de eeuw gewaardeerd om hun bijna levensechte weergave, waarin schilders hun vakmanschap konden tonen.

  • Zeegezichten

    • Verhaal

    Zeegezichten – of marines – waren geliefd in de 17e eeuw. De groeiende rijkdom van de Republiek was voor een groot deel te danken aan de scheepvaart. Daardoor ontstond een vraag naar schilderijen met schepen op zee, als symbolen van economische voorspoed.