Museum Rotterdam

Ontdek

Dr. Mau de Sambalman

echt Rotterdams erfgoed 0004

Dr Mau Sambalman Meent

De naam Maurice Declerq laat bij de meeste Rotterdammers geen belletje rinkelen. Toch is hij een bekende Rotterdammer. Maurice is namelijk beter bekend als de Sambalman, Dr. Mau: de Surinaamse man die met zijn karretje langs Rotterdamse cafés en terrassen trekt om zijn zelfgemaakte potjes sambal en chutney te verkopen. 

Met kennis en vaardigheden uit zijn Surinaamse achtergrond heeft Maurice zelf unieke smaken sambal ontwikkeld. De recepten zijn alleen in zijn hoofd te vinden. De potjes met sambal maakt hij gewoon thuis. Door zijn vlotte babbel, opvallende karretje en unieke producten is de sambalman een begrip geworden in Rotterdam. Maurice draagt bovendien bij aan de exotische dynamiek die bij onze moderne metropool hoort. 

Dr Mau Sambalman Meent Verkoop

Maurice is geboren in Suriname en komt in 1980 naar Nederland om te studeren. Hij gaat naar Vlissingen waar zijn broer woont en begint aan de moedermavo. Hij heeft vooral interesse in handel en droomt van een eigen bedrijf zoals zijn vader die in Suriname een pluimveebedrijf runde. Hij leerde Maurice hoe je met een vlotte babbel van alles aan de man kan brengen. 

Naast school pakt Maurice ook wat werk aan in Vlissingen en vindt al snel eigen woonruimte. Alles gaat zijn gangetje totdat de instanties ontdekken dat hij illegaal in Nederland verblijft.  Na de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975 heeft Maurice geen stappen ondernomen om de Nederlandse nationaliteit te behouden. De grond in Vlissingen wordt hem te heet onder de voeten. Hij stopt zijn opleiding en vertrekt naar Rotterdam.

In de Maasstad pakt Maurice van alles aan en volgt hij diverse bijscholingscursussen. Hij werkt bijvoorbeeld een tijdje als beveiliger op de tram, als heftruckchauffeur in de haven en als verzekeringsadviseur. In zijn nette pak waant hij zich veilig voor de instanties. Omdat hij niet alle belastingen betaalt, bouwt hij langzamerhand een fikse schuld op die hij nog steeds afbetaald. 

Naast werk vindt Maurice ook de liefde in Rotterdam en trouwt. Het huwelijk houdt tien jaar stand en brengt hem legaal verblijf in Nederland. Op een gegeven moment wil Maurice zijn droom waarmaken en een eigen handel beginnen. Hij maakt al jaren met plezier allerlei soorten sambal en besluit van zijn hobby zijn beroep te maken. 

Dr Mau Sambalman Kar Erfgoed 4

Een sambalfabriek zit er niet in door de benodigde investeringen en regelgeving. Maar Maurice laat zich niet afschrikken. Hij raakt geïnspireerd door een straatverkoper en besluit zijn route over te nemen. Maurice wordt Dr. Mau, de sambalman. 

In zijn fietskar stapelt de sambalman zijn potjes die hij voor 5 euro per stuk verkoopt. Soms is hij twaalf uur per dag in de weer op zijn route door de stad. Hij fietst langs alle cafés in de binnenstad en af en toe op Zuid. 

De sambalman is ondertussen een begrip in Rotterdam en erg geliefd. Hij komt langs in talkshows, TV-programma’s en artikelen en heeft een populaire facebookpagina. Toch houdt hij ook graag een beetje mysterie in stand. Het resultaat van jaren onder de radar leven.

Beroepentegel, blauw met afbeelding van een man met hoed en een blad met flessen en wandelstok in de hand, hoekmotief ossenkop

Collectie: Beroepentegel, blauw met afbeelding van een man met hoed en een blad met flessen en wandelstok in de hand, hoekmotief ossenkop

Meer info

Datering: 1625 - 1650

Materiaal: keramiek

Meer over dit collectiestuk

Historie

Voor de opkomst van het winkelbedrijf in de negentiende eeuw vindt de verkoop van consumptiegoederen en diensten vooral op straat plaats. Verkopers trekken eeuwenlang van markt tot markt en langs de deuren.

Ook in de twintigste eeuw is straatverkoop nog overal zichtbaar in de stad. Handelaren en dienstverleners bevolken het straatbeeld. Met roepen, bellen en hoefgekletter kondigen ze hun komst aan. Van bakker tot bloemenventer en van schoorsteenveger tot scharensliep staan ze op de stoep klaar om de Rotterdammers van dienst te zijn.

Zilverkleurige pindatrommel met katoenen draagband en ingeslagen aan de voorzijde "J. Haak Rotterdam"

Collectie: Zilverkleurige pindatrommel met katoenen draagband en ingeslagen aan de voorzijde “J. Haak Rotterdam”

Langwerpig, rechthoekig. Deksel scharniert aan de rand en in het midden. In het midden van beide korte zijden aanhechting voor katoenen draagband. Zilverkleurig.
Meer info

Langwerpig, rechthoekig. Deksel scharniert aan de rand en in het midden. In het midden van beide korte zijden aanhechting voor katoenen draagband. Zilverkleurig.

Datering: 1930 - 1939

Materiaal: aluminium

Vervaardiger: fabrikant: J. Haak

Herkomst: J. Haak was gevestigd aan de Couwaelstraat 13b. Hij begon zijn bedrijf in 1928. Verkoper herinnert zich dat in zijn woonplaats Breda de 'pindachinezen' met een dergelijke trommel liepen. Tijdens de crisisjaren kozen Chinese ex-zeelieden, woonachtig op Katendrecht, het uitventen van pinda's als middel van bestaan.

Meer over dit collectiestuk

Een bijzonder geval zijn de Chinese pindakoekverkopers. Vanaf het begin van de twintigste eeuw werven Nederlandse rederijen Chinese zeelui als goedkope arbeidskrachten. De Chinezen komen ook van pas als stakingsbrekers bij grote havenstakingen. Het bezorgt ze een slechte naam bij de andere zeelieden.

In Rotterdam worden de Chinezen ondergebracht in pensions op Katendrecht, dat zich ontwikkeld tot het grootse Chinatown van Europa. In de jaren ’30 raken veel zeelui aan lagerwal als de vrachtvaart sterk afneemt door de crisis. De Chinese zeelui worden extra zwaar getroffen omdat ze als buitenlanders niet in aanmerking komen voor ondersteuning.

Vindingrijke Chinezen beginnen als straatventer pindakoekjes te verkopen. Ze verspreiden zich over heel Nederland. De ‘Pindachinees’ wordt een fenomeen. Volkszanger Willy Derby scoort zelfs een hit met een liedje over de opvallende straatverkopers: ‘Pinda pinda, lekka lekka!’. De pindakoekverkoop biedt uiteindelijk weinig soelaas en eind jaren ’30 zijn de meeste Chinezen weer uit Nederland vertrokken. 

Na de tweede wereldoorlog verandert de Nederlandse samenleving van karakter. Mensen worden huiselijker en meer gesteld op privacy. Op voordeuren verschijnen stickers met ‘Aan de deur wordt niet gekocht en bekeerd zijn we ook al’. Als bovendien overal supermarkten verschijnen, verdwijnen de verkopers vrijwel geheel uit het straatbeeld.

Houten speelgoed bakkerskar met losse deksel

Collectie: Houten speelgoed bakkerskar met losse deksel

Speelgoed bakkerskar. Gele kar op twee lichtblauwe wielen. Rechthoekige bak met deksel. Tussen de bomen van de kar een gestileerd mannetje, loopjongen met rode pet, gele kuif, wit met blauwe…
Meer info

Speelgoed bakkerskar. Gele kar op twee lichtblauwe wielen. Rechthoekige bak met deksel. Tussen de bomen van de kar een gestileerd mannetje, loopjongen met rode pet, gele kuif, wit met blauwe kiel, groene broek, oranje-rode klompen. Onder een klomp wieltjes gemonteerd. Voor aan de bomen twee ijzeren lussen voor bevestiging van het sleeptouw. Bak: oranje-rood met wit opschrift aan beide zijden. Deksel: geel met rood opschrift.

Datering: 1935 - 1940

Materiaal: hout

Meer over dit collectiestuk